?
Polskie banknoty obiegowe produkowane w XX wieku.
Spis działów ze względu na emitenta oraz wygląd i lata nadrukowane na banknotachpokaż
ROK
1994
W wyniku denominacji przeprowadzonej w Polsce w 1995 r. do obiegu została wprowadzona nowa seria banknotów polskich. Denominacja miała charakter ekwiwalentny, a złoty został zdenominowany w relacji 10'000 do 1. Autorem nowych banknotów został artysta grafik Andrzej Heidrich. Nominały 10, 20 i 50 zł wprowadzono z dniem 1 stycznia 1995 roku, natomiast 100 i 200 zł z dniem 1 czerwca 1995. Na wszystkich banknotach widnieje data 25 marca 1994 r. Do 1997 r. banknoty drukowano w Londynie, a w kolejnych latach w Warszawie. Banknoty z lat 1974 - 1993 będące równolegle w obiegu były prawnym środkiem płatniczym do końca 1996 roku, a można je było wymieniać do końca 2010 r. W nowych banknotach bok dłuższy jest dwukrotnością krótszego boku, a długość krótszego boku jest o 3 cm większa w każdym kolejnym nominale względem poprzedniego. Polskie banknoty, które uległy zniszczeniu są zastępowane dodrukowanymi banknotami z dwuliterowym oznaczeniem serii zaczynającym się od liter Y lub Z.
banknot_10zl_1994 - 10 zł
banknot_20zl_1994 - 20 zł
banknot_50zl_1994 - 50 zł
banknot_100zl_1994 - 100 zł
banknot_200zl_1994 - 200 zł
LATA
1990 - 1993
Jesienią 1989 roku powstał pierwszy w Europie Wschodniej niekomunistyczny rząd. Dotychczasową nazwę państwa "Polska Rzeczpospolita Ludowa" (PRL) zastąpiła "Rzeczpospolita Polska". Był to początek nowego okresu w dziejach narodu nazywany Trzecią Rzeczpospolitą Polską. Mimo tak poważnych zmian 26 lutego 1990 r. do obiegu został wprowadzony banknot o nominale 100'000 zł wciąż posiadający napis "Polska Rzeczpospolita Ludowa", a w centralnej części banknotu umieszczony jest orzeł bez korony. Również znak wodny przedstawia godło PRL. W banknotach 500'000 zł, 1'000'000 zł i 2'000'000 zł datowanych na lata 1990 - 1992 można ujrzeć nową nazwę państwa "Rzeczpospolita Polska", jak również orła w koronie, jednak znak wodny nadal przedstawia godło PRL. Dopiero banknoty wyemitowane 16 listopada 1993 roku pozbawione są wszystkich cech minionego okresu. Ponadto posiadają inną kolorystykę oraz lepsze zabezpieczenia niż poprzednie emisje z lat 1989 - 1992.
banknot_50000zl_1993 - 50 000 zł
banknot_100000zl_1990 - 100 000 zł
banknot_100000zl_1993 - 100 000 zł (2 wersja)
banknot_500000zl_1990 - 500 000 zł
banknot_500000zl_1993 - 500 000 zł (2 wersja)
banknot_1000000zl_1991 - 1 000 000 zł
banknot_1000000zl_1993 - 1 000 000 zł (2 wersja)
banknot_2000000zl_1992 - 2 000 000 zł
banknot_2000000zl_1993 - 2 000 000 zł (2 wersja)
LATA
1974 - 1989
W 1975 r. rozpoczęła się emisja nowych banknotów z serii "Wielcy Polacy". Wraz z pogarszającą się sytuacją gospodarczą i postępującą inflacją sukcesywnie wprowadzano nowe, coraz większe nominały. Po wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 r. wydano banknoty 10 i 20 złotowe datowane na 1 czerwiec 1982 r. Ich funkcją było zastąpienie bilonu. Seria "Wielcy Polacy" została domknięta przez banknot o nominale 200'000 zł z datą 12 grudnia 1989 r.
banknot_10zl_1982 - 10 zł
banknot_20zl_1982 - 20 zł
banknot_50zl_1975 - 50 zł
Data: 9.V.1975, 1.VI.1979, 1.VI.1982, 1.VI.1986, 1.XII.1988
Wizerunek: Karol Świerczewski
Wymiary: 138 x 63 mm
więcej intormacji
Wizerunek: Karol Świerczewski
Wymiary: 138 x 63 mm
więcej intormacji
banknot_100zl_1979 - 100 zł
Data: 15.I.1975, 17.V.1976, 1.VI.1979, 1.VI.1982, 1.VI.1986, 1.XII.1988
Wizerunek: Ludwik Waryński
Wymiary: 138 x 63 mm
więcej intormacji
Wizerunek: Ludwik Waryński
Wymiary: 138 x 63 mm
więcej intormacji
banknot_200zl_1976 - 200 zł
Data: 25.V.1976, 1.VI.1979, 1.VI.1982, 1.VI.1986, 1.XII.1988
Wizerunek: Jarosław Dąbrowski
Wymiary: 138 x 63 mm
więcej intormacji
Wizerunek: Jarosław Dąbrowski
Wymiary: 138 x 63 mm
więcej intormacji
banknot_500zl_1979 - 500 zł
Data: 16.XII.1974, 15.VI.1976, 1.VI.1979, 1.VI.1982
Wizerunek: Tadeusz Kościuszko
Wymiary: 138 x 63 mm
więcej intormacji
Wizerunek: Tadeusz Kościuszko
Wymiary: 138 x 63 mm
więcej intormacji
banknot_1000zl_1982 - 1 000 zł
Data: 2.VII.1975, 1.VI.1979, 1.VI.1982
Wizerunek: Mikołaj Kopernik
Wymiary: 138 x 63 mm
więcej intormacji
Wizerunek: Mikołaj Kopernik
Wymiary: 138 x 63 mm
więcej intormacji
banknot_2000zl_1982 - 2 000 zł
Data: 1.V.1977, 1.VI.1979, 1.VI.1982
Wizerunek: Mieszko I, Bolesław Chrobry
Wymiary: 138 x 63 mm
więcej intormacji
Wizerunek: Mieszko I, Bolesław Chrobry
Wymiary: 138 x 63 mm
więcej intormacji
banknot_5000zl_1982 - 5 000 zł
Data: 1.VI.1982, 1.VI.1986, 1.XII.1988
Wizerunek: Fryderyk Chopin
Wymiary: 138 x 63 mm
więcej intormacji
Wizerunek: Fryderyk Chopin
Wymiary: 138 x 63 mm
więcej intormacji
banknot_10000zl_1988 - 10 000 zł
banknot_20000zl_1989 - 20 000 zł
banknot_50000zl_1989 - 50 000 zł
banknot_200000zl_1989 - 200 000 zł
LATA
1948 - 1965
Banknoty datowane na rok 1944 zostały wprowadzone do obiegu 1 lipca 1948 roku. Ich projektantem był prof. Wacław Borowski. Dnia 30 października 1948 r. przeprowadzono zmianę systemu pieniężnego. Banknoty z lat 1944 - 1947 można było wymieniać w relacji 100 do 1 niespełna 2 tygodnie (do 8 listopada 1950 r.), po których stawały się bezwartościowe. Posiadacze kont bankowych otrzymali 3 zł nowe za każde 100 zł starych. W tej samej relacji (100 do 3) przeliczono wszystkie ceny. 29 października 1965 r. wprowadzono do obiegu jedynie banknot o nominale 1'000 zł o odmiennej szacie graficznej od serii datowanej na rok 1944.
banknot_10zl_1948 - 10 zł
banknot_20zl_1948 - 20 zł
banknot_50zl_1948 - 50 zł
banknot_100zl_1948 - 100 zł
banknot_500zl_1948 - 500 zł
banknot_1000zl_1965 - 1 000 zł
ROK
1947
Seria z 1946 r. również pozostawiała wiele do życzenia w kwestii bezpieczeństwa, dlatego w roku 1947 wydano kolejną serię banknotów o nominałach 20, 100, 500 i 1'000 zł. Jej projektantami byli artyści graficy Ryszard Kleczewski i prof. Wacław Borowski. Banknoty w tym okresie musiały nawiązywać do tematyki roboczo - chłopskiej.
LATA
1945 - 1946
Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego (PKWN) dnia 6 stycznia 1945 roku wydał dekret o deponowaniu i wymianie banknotów z 1944 roku. Pieniądze te przestały być prawnym środkiem płatniczym 4 dni później tj. 10 stycznia 1945 roku, a sama wymiana była ograniczona do 500 zł na osobę. Otwarty 15 stycznia Narodowy Bank Polski (NBP) wyemitował banknot 1000 zł. Ze względów bezpieczeństwa w 1946 roku ukazały się nowe banknoty zaprojektowane przez artystów grafików Ryszarda Kleczewskiego i prof. Wacława Borowskiego.
banknot_1000zl_1946 - 1 000 zł (2 wersja)
ROK
1944
Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego (PKWN) 27 sierpnia 1944 roku wprowadził do obiegu bilety skarbowe Centralnej Kasy Skarbowej. Banknoty zaprojektowane przez artystów grafików sowieckich były zaopatrzone w błędną klauzulę prawną "przyjmowanie we wszystkich wypłatach jest obowiązkowym, fałszowanie będzie karane zgodnie z prawem". Późniejsze wersje były drukowane z poprawioną klauzulą "przyjmowanie we wszystkich wypłatach jest obowiązkowe, fałszowanie będzie karane zgodnie z prawem". Obie wersje posiadały nazwę nieistniejącego jeszcze Narodowego Banku Polskiego (NBP).
LATA
1940 - 1941
15 grudnia 1939 r. niemiecki generalny gubernator Hans Frank powołał instytucję emisyjną z siedzibą w Krakowie - Bank Emisyjny w Polsce. Podczas swojej działalności Bank Emisyjny w Polsce wprowadził do obiegu nominały: 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100 i 500 zł z datą 1 marca 1940 r. oraz 1, 2, 5, 50 i 100 zł z datą 1 sierpnia 1941 r. Banknoty polskie w 1940 r. drukowano w Wiedniu, a w 1941 r. w Krakowie i Warszawie. Ich projektantem był Leonard Sowiński. Nowe wizerunki zostały oparte na przedwojennych wzorach. Takie działanie zostało narzucone przez niemieckie władze, którym zależało na utrzymaniu optycznego podobieństwa banknotów okupacyjnych z banknotami międzywojennymi. Pieniądze te obowiązywały do 10 stycznia 1945 r. Znane są liczne fałszerstwa banknotów tej serii.
banknot_50zl_1940 - 50 zł
banknot_100zl_1941 - 100 zł
LATA
1930 - 1938
W latach 1930 - 1938 wyemitowany został banknot o nominale 1 zł oznaczony jako bilet państwowy, oraz banknoty o nominałach 2, 5, 20 i 100 zł. Banknot 20 zł występował w dwóch odmiennych wersjach. Podobnie jak w przypadku banknotów emitowanych w latach 1925 - 1929 również i tutaj mamy do czynienia z różnorodnością dat wprowadzania do obiegu, jak również wydalania z niego. Z wyemitowanych w tych czasach papierowych środków płatniczych najdłużej w obiegu pozostał bilet skarbowy, którego ważność zakończyła się 20 maja 1940 roku.
banknot_20zl_1936 - 20 zł (2 wersja)
banknot_100zl_1934 - 100 zł
LATA
1925 - 1929
W latach 1925 - 1929 emitowane były tzw. bilety zdawkowe (2 i 5 zł) i państwowe (5 zł) oraz banknoty o nominałach 10, 20 i 50 zł również tytułowane jako "BILETY BANKU POLSKIEGO". Banknoty z tego okresu były prawnym środkiem płatniczym jedynie przez kilka lat. Odmienne daty ich emisji znalazły również odzwierciedlenie w wycofywaniu ich z obiegu. Najdłużej bo aż do 7 maja 1940 r. w obiegu znajdowały się bilety o nominałach 10 i 50 zł.
banknot_5zl_1926 - 5 zł (2 wersja)
banknot_10zl_1929 - 10 zł
banknot_20zl_1926 - 20 zł
banknot_50zl_1929 - 50 zł
ROK
1924
W 1924 roku reforma walutowa była nieunikniona z powodu niezmiernie niskiej wartości marki polskiej. Dnia 28 kwietnia 1924 roku zlikwidowano Polską Krajową Kasę Pożyczkową (PKKP), której funkcje przejął nowo otwarty Bank Polski. Tego samego dnia rozpoczęto wymianę marki polskiej na walutę złotową. Za 1'800'000 marek polskich płacono 1 złoty. Funkcje bilonu pełniły wydrukowane bilety zdawkowe o wartości 10, 20 i 50 groszy, oraz 1 i 5 groszy które były tworzone odpowiednio z banknotów 500'000 i 10'000'000 mkp. Bilety zdawkowe utrzymywane były aż do nasycenia rynku monetami. Możliwość wymiany biletów zdawkowych trwała do 30 czerwca 1932 roku.
banknot_1gr_bilet_zdawkowy_1924_lewy - 1 gr (lewa wersja)
banknot_1gr_bilet_zdawkowy_1924_prawy - 1 gr (prawa wersja)
banknot_5gr_bilet_zdawkowy_1924_lewy - 5 gr (lewa wersja)
banknot_5gr_bilet_zdawkowy_1924_prawy - 5 gr (prawa wersja)
LATA
1919 - 1923
Po odzyskaniu niepodległości datowanego na dzień 11 listopada 1918 r. zachowano banknoty Generalnego Gubernatorstwa Warszawskiego jako prawny środek płatniczy, aż do dnia 30 listopada 1923 r. Polska Krajowa Kasa Pożyczkowa (PKKP) wydała dalsze banknoty w walucie markowej. Datowane na luty 1919: 1, 5, 100, 1'000. Datowane na sierpień 1919: 1, 5, 10, 20, 100, 500, 1'000. Datowane na luty 1920: 1/2, 5'000 marek polskich. Ostatnie emisje marek polskich przypadły na lata 1922 - 1923. Były to emisje inflacyjne. Wydrukowano wtedy banknoty o nominałach: 10'000, 50'000, 100'000, 250'000, 500'000, 1'000'000, 5'000'000, 10'000'000 marek polskich (mkp). Walutę markową można było wymieniać do 31 maja 1925 r. PKKP emitowała je z własną klauzulą prawną dotyczącą podjęcia się obowiązku wymiany przez państwo polskie.
banknot_pol_marki_polskiej_1920 - 1/2 mkp
banknot_1_marka_polska_1919_v2 - 1 mkp (2 wersja)
banknot_5_marek_polskich_1919_v2 - 5 mkp (2 wersja)
banknot_10_marek_polskich_1919 - 10 mkp
banknot_20_marek_polskich_1919 - 20 mkp
banknot_20_marek_polskich_1919_v2 - 20 mkp (2 wersja)
banknot_100_marek_polskich_1919 - 100 mkp
banknot_100_marek_polskich_1919_v2 - 100 mkp (2 wersja)
banknot_500_marek_polskich_1919 - 500 mkp
banknot_500_marek_polskich_1919_v2 - 500 mkp (2 wersja)
banknot_1000_marek_polskich_1919 - 1 000 mkp
banknot_1000_marek_polskich_1919_v2 - 1 000 mkp (2 wersja)
banknot_5000_marek_polskich_1920 - 5 000 mkp
banknot_10000_marek_polskich_1922 - 10 000 mkp
banknot_50000_marek_polskich_1922 - 50 000 mkp
banknot_100000_marek_polskich_1923 - 100 000 mkp
banknot_250000_marek_polskich_1923 - 250 000 mkp
banknot_500000_marek_polskich_1923 - 500 000 mkp
banknot_1000000_marek_polskich_1922 - 1 000 000 mkp
banknot_5000000_marek_polskich_1923 - 5 000 000 mkp
banknot_10000000_marek_polskich_1923 - 10 000 000 mkp
ROK
1919
Odzyskanie niepodległości przez państwo polskie po 123 latach zaborów było procesem rozłożonym w czasie. Oficjalnie za dzień odzyskania niepodległości uznaje się 11 listopada 1918 roku. Tego dnia nastąpiło przejęcie Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej (PKKP) przez władze polskie. Dnia 28 lutego 1919 r. sejm uchwalił ustawę o zastąpieniu aktualnej waluty "marki polskiej" nową walutą "złotym". W 1919 r. wydrukowano banknoty o nominałach 1, 2, 5, 100 i 500 zł. Seria polskich banknotów zawierała właśnie tą datę, a jako emitenta podano Bank Polski którego w tym roku jeszcze nie było. Przeszkodą uniemożliwiającą wprowadzenie nowo wydrukowanych banknotów był olbrzymi deficyt budżetowy oraz narastająca inflacja. Reformę walutową przeprowadzono dopiero 28 kwietnia 1924 r.
ROK
1916
W grudniu 1916 r. Zarząd Generał-Gubernatorstwa, utworzonej przez Niemców jednostki administracyjno-politycznej o nazwie Generalne Gubernatorstwo Warszawskie, stworzył instytucję bankowo-emisyjną pod nazwą Polska Krajowa Kasa Pożyczkowa (PKKP), która emitowała marki polskie. Nowa waluta została wprowadzona do obiegu 26 kwietnia 1917 r. Na banknotach umieszczony był napis "Rzesza Niemiecka przyjmuje odpowiedzialność za spłatę Biletów Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej w Markach Niemieckich po cenie nominalnej". Wyemitowano dwie serie banknotów: "jenerał" i "Generał". Różnice między umieszczonymi na banknotach napisami nie miały merytorycznego znaczenia. Seria "jenerał" posiadała klauzulę prawną "Rzesza Niemiecka przyjmuje odpowiedzialność za spłatę Biletów Kasy Pożyczkowej w Markach Niemieckich po cenie nominalnej", pisownię gubernatorstwa "Zarząd jenerał-gubernatorstwa warszawskiego", nazwę emitenta "BILET KRAJOWEJ POLSKIEJ KASY POŻYCZKOWEJ". Natomiast seria "Generał" posiadała klauzulę prawną "Rzesza Niemiecka przyjmuje odpowiedzialność za spłatę Biletów Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej w Markach Niemieckich po cenie nominalnej", pisownię gubernatorstwa "Zarząd Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego", nazwę emitenta "BILET POLSKIEJ KRAJOWEJ KASY POŻYCZKOWEJ". Ponadto różnice były w nominałach obu serii. W serii "jenerał" wyemitowano marki polskie o nominałach 1/2, 1, 2, 20, 50, 100. W serii "Generał" wprowadzono do obiegu nominały 1/2, 1, 2, 5, 10, 20, 100, 1000. Dnia 14 kwietnia 1917 r. Zarząd Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego uczynił markę polską jedynym środkiem płatniczym w Generalnym Gubernatorstwie Warszawskim.
banknot_pol_markipolskiej_1916 - 1/2 mkp
banknot_10_marek_polskich_1916 - 10 mkp
banknot_20_marek_polskich_1916 - 20 mkp
banknot_50_marek_polskich_1916 - 50 mkp
banknot_100_marek_polskich_1916 - 100 mkp
banknot_1000_marek_polskich_1916 - 1 000 mkp